Hiệp định Geneve - Tạo thành then chốt của Hiệp định Paris

Chiến thắng Điện Biên Phủ năm 1954 có ảnh hưởng chính trị sâu rộng trong nước và thế giới, góp phần lớn lao cho sự thành công của Hội nghị Geneve về Đông Dương năm 1954. Trong ảnh: quân nhân cùng đồng bào các dân tộc Tây Bắc xẻ núi, làm đường vào trận địa. Qua 75 ngày thương lượng găng tay với 31 phiên họp, ngày 20/7/1954, Hiệp định Geneve về Đông Dương đã được ký kết. Với Hiệp định Geneve, nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đã đạt được một cam kết chính trị có tính chất pháp lý quốc tế quan yếu, ghi nhận chiến thắng to lớn có tính chất bước ngoặt của cuộc đương đầu lâu dài, gian khổ của nhân dân Việt Nam chống thực dân Pháp xâm lăng, vì độc lập, tự do và hợp nhất sơn hà, buộc Pháp phải chấp thuận đình chiến trên toàn cõi Đông Dương, cam kết rút quân khỏi Đông Dương - đây là một chiến thắng ngoại giao khôn cùng quan yếu. Hội nghị Geneve về Đông Dương bắt đầu từ ngày 8/5/1954 với sự tham dự của 9 đoàn đại biểu chính thức: Anh, Pháp, Mỹ, Liên Xô, Trung Quốc, Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, Vương quốc Lào, Vương quốc Campuchia và chính quyền Bảo Đại. Hiệp nghị Geneve được ký kết với các văn kiện chính thức gồm: Tuyên bố rút cuộc của Hội nghị Geneve về vấn đề lập lại hòa bình ở Đông Dương, ba hiệp nghị về đình chỉ chiến sự ở Việt Nam, Lào, Campuchia. Hiệp nghị ghi nhận các nước cam kết trọng độc lập, chủ quyền, thống nhất và kiêm toàn bờ cõi của Việt Nam và không can thiệp vào công việc nội bộ của Việt Nam; giới tuyến quân sự (vĩ tuyến 17) chỉ có tính chất trợ thì không được coi là ranh giới về chính trị hay lãnh thổ và Việt Nam sẽ tổ chức tổng tuyển cử hợp nhất giang sơn vào tháng 7/1956. Hiệp định Geneve đã giải quyết vấn đề Đông Dương theo đúng lập trường của Việt Nam Dân chủ Cộng hòa là: tạo dựng hòa bình trên cơ sở tôn trọng quyền hợp nhất, độc lập, dân chủ của ba dân tộc Việt Nam, Lào, Campuchia. Ngày 10/4/1954, Phó Thủ tướng Phạm Văn Đồng trong báo cáo trước Quốc hội về chủ trương và phương án chiến đấu của ta tại Hội nghị Geneve đã nhấn mạnh: "Lập trường của dân chúng và Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa về vấn đề lập lại hòa bình ở Diệt côn trùng Đông Dương là: Hòa bình, độc lập, hợp nhất và dân chủ". Hiệp nghị Geneve đã đem lại hệ quả là một nửa nước Việt Nam được giải phóng gắn liền với hậu phương từng lớp chủ nghĩa rộng lớn và làm cho cuộc đương đầu cách mệnh của nhân dân Việt Nam hòa nhập với trào lưu cách mệnh thời đại, chống chủ nghĩa đế quốc, chủ nghĩa thực dân vì độc lập dân tộc, hòa bình và tiến bộ tầng lớp. Việc phóng thích miền Bắc đem lại cho nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa một khu vực hoàn chỉnh có đầy đủ điều kiện cần thiết của một nhà nước tham khảo ở đây để xây dựng chế độ kinh tế, chính trị mới, trở nên căn cứ địa cho công cuộc chiến đấu hoàn thành cách mạng dân tộc dân chủ ở miền Nam, là hậu phương kiên cố cho cách mạng ba nước Đông Dương, dánh dấu một bước tiến quan yếu trong việc tiếp kiến đấu tranh hợp nhất nước nhà. Với Hiệp định Geneve, lần đầu tiên trên thế giới, một hiệp nghị quốc tế với sự dự của các nước lớn đã công nhận một nước thực dân địa có các quyền dân tộc cơ bản là độc lập, hợp nhất và chu toàn bờ cõi. Điều đó không những đã cổ vũ cuộc chiến đấu của nhân dân ta nhằm hoàn thành các đích độc lập dân tộc mà còn có tác dụng khích lệ phong trào cách mạng phóng thích dân tộc trên thế giới. Do đó, hiệp nghị Geneve cũng là chiến thắng lớn của sờ soạng các dân tộc bị áp bức trên toàn thế giới đang chiến đấu để khôi phục và bảo vệ quyền dân tộc của mình. Hội nghị Geneve đã nêu rất cao vai trò của Việt Nam trên trường quốc tế. Đây là lần trước tiên Việt Nam tham gia một hội nghị quốc tế đa phương và đã trở thành tâm điểm của hoạt động quốc tế trong những năm giữa thập kỷ 50 và cả những năm sau đó. Từ chỗ là một thuộc địa của Pháp, với cuộc đương đầu đầy hy sinh, can đảm của mình, nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đã trở nên một bên dự thương thuyết quốc tế, phát huy mĩ ý hòa bình, tranh thủ được sự ủng hộ của đông dảo quần chúng. # Yêu chuộng hòa bình trên thế giới và trở nên biểu trưng của phong trào đương đầu giải phóng dân tộc, vì hòa bình và dân chủ. Trên thực tế, Hiệp định Geneve năm 1954 là vũ khí chính yếu để nhân dân Việt Nam đấu tranh pháp lý trong suốt cuộc kháng chiến chống Mỹ và chính những nội dung căn bản của Hiệp định Geneve năm 1954 đã tạo thành mấu chốt của hiệp nghị Paris năm 1973 về Việt Nam. Việc ký kết Hiệp định Geneve mô tả tư tưởng biết giành thắng lợi từng bước, tiến lên giành thắng lợi hoàn toàn trên ý thức tấn công cách mệnh. Đây là một trong những phương pháp cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam đồng thời cũng là nghệ thuật ngoại giao Hồ Chí Minh. Thông báo tư liệu