TP. Hồ Chí Minh: Công nghiệp hỗ trợ chưa tạo động lực

Tại Hội thảo cuốn đầu tư Công nghệ cao và Công nghiệp tương trợ vào TP. Hồ Chí Minh diễn ra sáng 27/6, ông Lê Văn Khoa, Giám đốc Sở Công Thương TP. Hồ Chí Minh cho biết, thành phố là trung tâm kinh tế lớn của cả nước, trong 3 năm gần đây GDP tăng 9,2%/năm, gấp 1,7 lần so với cả nước. Các DN mong đợi luật phát triển DNNVV trong công nghiệp hỗ trợ (Ảnh minh họa) Để đạt được kết quả này, thị thành xác định cuốn đầu tư, nâng cao tỷ trọng ngành công nghiệp, dịch vụ có giá trị gia tăng cao. Trong đó, phát triển công nghiệp hỗ trợ được xem là một trong những chính sách ưu tiên hàng đầu. Tuy nhiên, thực tế giờ không riêng gì tại TP. Hồ Chí Minh mà trong cả nước, các ngành sản xuất phục vụ xuất khẩu phần đông phụ thuộc nguyên vật liệu, linh kiện nhập cảng, ước tính nhiều ngành lên đến gần 80%. Đơn cử, tại TP. Hồ Chí Minh hiện có khoảng 115 DN sinh sản sợi và chỉ, gần 290 DN dệt,180 DN thêu, 40 DN nhuộm, tẩy... Song quy mô sản xuất cốt là nhỏ lẻ, công nghệ lạc hậu. Hàng may mặc thường xuất khẩu qua nước thứ ba nên hầu hết nguyên phụ liệu đều được khách đặt hàng cung cấp. Ngay với lĩnh vực cơ khí chế tạo, vốn được coi là mũi nhọn phát triển của TP. Hồ Chí Minh thì thực trạng cũng không mấy sáng sủa. Trình độ công nghệ nói chung của DN toàn ngành mới đạt mức nhàng nhàng, tốc độ phát triển và đổi mới trang thiết bị còn chậm, không có nhiều DN quy mô lớn, đủ sức đảm trách làm vai trò hạt nhân làm đầu tàu dẫn dắt... Hay với nhóm ngành điện tử, mặc dù vẫn đang có tốc độ tăng trưởng khá cao nhưng thực tế giá trị gia tăng đem lại còn thấp (10 - 15%), đóng góp vào kim ngạch xuất khẩu chỉ đạt 10%. Diệt kiến Điều đáng nói là trong số các DN dự vào lĩnh vực này thì có đến 90% là DN FDI. Theo đó, phần đông những DN sản xuất linh kiện, tương trợ cũng lại chiếm số đông là các DN FDI. Chính thành thử, hầu như DN trong nước vẫn còn bỏ ngỏ phần lớn trận địa này, dù nắm trong tay nhiều ưu thế. Theo ông Vũ Văn Hòa, Trưởng ban Quản lý Khu chế xuất - Khu công nghiệp TP. Hồ Chí Minh (Hepza), hiện trong các khu chế xuất, khu công nghiệp tại thành phố có hơn 260 DN FDI ngành công nghiệp tương trợ đang hoạt động, chiếm gần 51% tổng số DN FDI đầu tư vào đây. Nhiều DN nội địa mặc dù cũng bắt đầu để ý đến việc sản xuất sản phẩm phục vụ cho các ngành công nghiệp chủ lực, nhưng cái khó của thị thành hiện giờ là chưa xác định được rõ sản phẩm chủ lực để định hướng chiến lược phát triển công nghiệp tương trợ, làm cơ sở xây dựng cơ chế, chính sách cụ thể tương trợ DN. Nhiều DN đầu tư công nghiệp tương trợ cho rằng, TP. Hồ Chí Minh cần có những cơ chế chính sách đặc thù tạo điểm nhấn, thu hút đầu tư vào ngành công nghiệp hỗ trợ tại tỉnh thành dựa trên những đặc thù vốn có, cũng như thường phân biệt DN có vốn đầu tư trong nước hay nước ngoài. Một điểm quan yếu nữa mà các DN cho rằng sẽ tạo ra cầu tiêu, động lực lôi cuốn đầu tư đối với ngành công nghiệp tương trợ chính là bây giờ việc kêu gọi cũng mới chỉ dừng lại ở chủ trương, chính sách chứ chưa đi vào luật định nên cũng rất khó khăn cho các DN bỏ vốn dự vào lĩnh vực này. Về những băn khoăn trên, phát biểu tại hội thảo, ông Lê Mạnh Hà, Phó chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh cho biết, ngoài việc ban hành một số quyết định cụ thể như Quyết định 33/2011, Quyết định 38/2013 để hỗ trợ, thúc đẩy ngành công nghiệp hỗ trợ trên địa bàn, TP. tham khảo ở đây Hồ Chí Minh cũng đang nắm thực hành những việc làm cụ thể như thành lập nhóm nghiên cứu khảo sát đối với các sản phẩm hoàn chỉnh mà tỉnh thành có lợi thế cạnh tranh, để từ cơ sở đó phối hợp với các tổ chức mời gọi đầu tư. Song song thành lập các khu, cụm công nghiệp về công nghiệp tương trợ và có chính sách ưu đãi đi kèm cho các khu cụm này như ưu đãi về giá thuê đất, về đầu tư hạ tầng kỹ thuật, về cơ chế tài chính... Bên cạnh đó, vấn đề nguồn lực để thúc đẩy chủ trương trở nên hiện thực cũng rất quan yếu nên đô thị cũng đang xem xét đến việc lập ra các quỹ phát triển dành cho DNNVV đầu tư vào ngành công nghiệp hỗ trợ. Đồng thời, TP. Hồ Chí Minh cũng đề xuất Trung ương xem xét, ban hành luật phát triển DNNVV trong công nghiệp hỗ trợ nhằm xúc tiến phát triển công nghiệp hỗ trợ tại Việt Nam nói chung và TP. Hồ Chí Minh nói riêng. Tuyết Anh